Vandaag las ik dat Ai is overleden. Ai was een chimpansee en wel een hele slimme. Voor een chimp dan natuurlijk. Ze kon tellen (tot negen), ze kon kleuren herkennen en enigszins tekenen en ze kende enkele tientallen concepten. Van enkele honderden voorwerpen kon ze zeggen bij welk concept het hoorde.
Allemaal niet bijzonder, hoor ik u zeggen, dat doet mijn nichtje van twee beter, maar het is al veel meer dan de tegenwoordig zo hooggeprezen AI kan doen. De prestaties van Ai duiden namelijk op een zeker begrip, zij het primitief, terwijl AI alleen heel goed is in woordvolgordes. Dat is wel wat, natuurlijk, maar intelligentie komt er niet bij te pas. Ik zou het eerder een vorm van boekhouden willen noemen. AB dus.
AI doet me denken aan het derde boek van Swift’s Gullivers reizen, waarin de hoofdpersoon in het land Laputa de academie bezoekt. In een van de zalen staat een apparaat dat bestaat uit assen waarop blokjes zijn geregen. Die blokjes zijn op elk vlak met woorden beschreven, in een soort Chinees schrift. Tientallen studenten staan bij de assen en op commando geven ze een draai aan de as. Alsof ze tafelvoetbal aan het spelen waren, zeg maar.
Op die manier komt er een nieuwe volgorde van woorden tevoorschijn en die wordt regel voor regel voorgelezen door de studenten. Zodra er iets begrijpelijks lijkt te zijn wordt dat opgeschreven.
De professor tracht zo tot een verzameling teksten te komen die alle kennis van het mensdom beschrijven. Opvallend is dat Swift hier de draak steekt met een procedure die in zijn tijd als puur bespottelijk ervaren werd, maar die tegenwoordig geldt als de ultieme prestatie van de wetenschap. Een AI-programma moet getraind worden en dat doet men door het enorme hoeveelheden teksten te laten analyseren, De inhoud van die teksten doet er niet toe, het gaat alleen om de volgorde van woorden.
Swift zag in dat de mens eerder de producten van zijn inspanningen waardeert dan die inspanningen zelf en dat is nu juist typisch voor AI. Zonder enig begrip, noch van de scholier, noch van de computer, wordt een scriptie over Anne Frank of welk onderwerp ook maar afgeleverd die niet van echt te onderscheiden is.
Het is zo bezien jammer dat Ai plaats heeft moeten maken voor AI.
