Zodra de ochtendzon over het pakhuis in de Vishoek piept en mijn veranda raakt, begin ik mijn dag daar met koffie en de geluiden van de stad. Meesterimitator de spreeuw maakt computergeluiden, de merel zingt en even later kwetteren musjes. De klimaatinstallatie van vastgoedverhuur Battjes op gebouw De Compagnie ratelt. Een oud stalen ros rammelt door de Vishoek. En zo nu en dan klinkt plots een concertje vanuit een klokkentoren, met bekende nummers die me doen afvragen: ‘Hoe dan?’
In de afgelopen jaren klonk er in mijn tuuntje al carillonmuziek van David Bowie, Coldplay, Bach, The Rolling Stones, Mariah Carey, Ede Staal, Tina Turner, George Michael, Phil Collins, Bob Dylan, en ook: Eurovison songfestival inzendingen, Sinterklaasliedjes, Jingle bells. Dit heb ik niet allemaal zelf bijgehouden trouwens, er bestaat een ‘verstekenlijst’ op martinicarillon.nl.
De 52 klokken in de Martinitoren blijken elke dinsdag en zaterdag te worden bespeeld door één van de jongste twee stadsbeiaardiers in ons land: Maurits Bunt (dinsdag 12u) en Bob van der Linde (zaterdag 11u). Zij beklimmen daarvoor 311 treden in ca. 4 minuten tot ze daar, op 70 m hoogte, spelen. Soms wel een uur lang. Elk kwartier speelt de Martinitoren daarnaast een melodie die is geprogrammeerd met pinnen (noten) die in een trommel zijn gestoken door een meneer die daarvoor ín die speeltrommel klimt. Die melodie verandert elk kwartaal door de pinnen in die trommel op aanreiken van de stadsbeiaardier te verplaatsen. Super ambachtelijk voor (ook) nieuwe muziek.
Bij het uitsteken van de (regenboog)vlag vonden ze vorig jaar een oud briefje met de beiaardiers vanaf 1525, beginnend met ‘Meester Jacob’. Soms bespelen wel drie generaties achtereen het Martini-carillon. Er hangen tientallen Hemony-klokken, behorend tot de meest welluidende ter wereld, en loeizware luidklokken ter viering dat de Spanjaarden waren verdreven in 1594. Om te waarschuwen dat de stadspoorten sloten of aan welke kant de torenwachter vuur zag. De muziek uit het carillon was het amusement voor de minder gegoede burgerij, die zich een concertkaartje niet kon veroorloven.
De 25 klokken van het Academiegebouw hoor ik trouwens ook; daar klinken strakke nummers die door een computer worden aangestuurd. Ik vraag mij af of dit geluid inmiddels ook gehackt kan worden, dat we ineens wakker worden met een Russische Kalinka…
Open Torendag provincie Groningen met muziek en rondleidingen: 13 juni 2026.
